Akü Bitti Ne Yapmalı? Takviye Kablosuyla Çalıştırma Rehberi

Akü bittiğinde en pratik çözüm, çalışan başka bir araçtan takviye kablosuyla akım almaktır: kırmızı kabloyu önce boş akünün, sonra dolu akünün artı kutbuna; siyah kabloyu dolu akünün eksi kutbuna ve son olarak boş akülü aracın boyasız bir metal yüzeyine bağlayın. Çalışan aracı birkaç dakika çalıştırdıktan sonra kendi aracınızı çalıştırın ve kabloları ters sırayla sökün. Aşağıda bu işlemi güvenli şekilde yapmanın tüm adımlarını ve dikkat edilecek noktaları bulabilirsiniz.

Önce Sorunun Akü Olduğundan Emin Olun

Aracın çalışmaması her zaman akünün bittiği anlamına gelmez. Takviyeye geçmeden önce belirtileri değerlendirin:

Otomatik vitesli araçlarda vites kolunun P konumunda olduğundan, manuel araçlarda debriyaja tam basıldığından emin olun. Bazı araçlar bu koşullar sağlanmadan marşa izin vermez.

Takviye Kablosuyla Çalıştırma

Hazırlık ve güvenlik

1. Çalışan aracı, iki akü arasında kablonun rahatça uzanabileceği kadar yaklaştırın, ancak iki aracın gövdelerinin birbirine değmediğinden emin olun.
2. Her iki aracın da kontağını kapatın, el frenlerini çekin. Farlar, radyo ve klima gibi tüketicileri kapatın.
3. Akülere bakın. Akü kabında çatlak, şişme, sızıntı veya keskin bir koku varsa takviye yapmayın; bu durumda yol yardım hizmetini arayın.
4. Mümkünse eldiven ve gözlük kullanın. Akünün yakınında sigara içmeyin ve kıvılcım çıkaracak bir şey yapmayın; aküler yanıcı gaz yayabilir.
5. Kabloların hasarsız olduğunu, kıskaçların temiz ve sağlam olduğunu kontrol edin.

Kabloları bağlama sırası

1. Kırmızı kablonun bir ucunu boş akünün artı (+) kutbuna takın. Artı kutup genellikle kırmızı bir kapakla veya "+" işaretiyle gösterilir.
2. Kırmızı kablonun diğer ucunu çalışan aracın aküsünün artı (+) kutbuna takın.
3. Siyah kablonun bir ucunu çalışan aracın aküsünün eksi (−) kutbuna takın.
4. Siyah kablonun diğer ucunu boş akülü aracın motor bloğunda, aküden uzak, boyasız ve sabit bir metal parçaya takın. Bu nokta topraklama görevi görür ve olası bir kıvılcımın akü gazlarından uzakta oluşmasını sağlar.

Bazı araçlarda akü bagajda veya koltuk altında olabilir ve kaput altında özel takviye bağlantı noktaları bulunur. Aracınızda böyle bir düzen varsa kullanım kılavuzundaki noktaları kullanın.

Aracı çalıştırma

1. Çalışan aracın motorunu çalıştırın ve 3-5 dakika rölantide bekletin. Bu süre boyunca boş akü bir miktar şarj olur.
2. Ardından boş akülü aracı çalıştırmayı deneyin. Marşı bir seferde en fazla 5-10 saniye çevirin.
3. Araç çalışmazsa 2-3 dakika daha bekleyip tekrar deneyin. Üç-dört denemeden sonra hâlâ çalışmıyorsa zorlamayın; sorun aküden daha büyük olabilir.
4. Araç çalıştığında motoru kapatmayın.

Kabloları sökme sırası

Kablolar bağlama sırasının tam tersiyle sökülür:

1. Siyah kabloyu, takviye alan aracın metal yüzeyinden çıkarın.
2. Siyah kabloyu çalışan aracın eksi kutbundan çıkarın.
3. Kırmızı kabloyu çalışan aracın artı kutbundan çıkarın.
4. Kırmızı kabloyu takviye alan aracın artı kutbundan çıkarın.

Söküm sırasında kıskaçların birbirine veya araç gövdesine değmesine izin vermeyin.

Kaçınılması gereken hatalar

• Kutupları ters bağlamak: Artıyı eksiye bağlamak sigortaları attırabilir, araç elektroniğine ve akülere ciddi zarar verebilir. Bağlamadan önce her kutbun işaretini iki kez kontrol edin.
• Son siyah ucu doğrudan boş akünün eksi kutbuna takmak: Akü gazlarının yakınında kıvılcım oluşma riskini artırır; boyasız metal yüzey tercih edin.
• Kıskaçları birbirine değdirmek: Kablolar bağlıyken kırmızı ve siyah kıskaçların temas etmesi kısa devreye yol açar.
• Donmuş aküye takviye yapmak: Çok soğuk havada kabı şişmiş veya buz tutmuş bir akü patlayabilir; bu durumda aküyü değiştirin.
• Hibrit ve elektrikli araçlarda varsayımla hareket etmek: Bu araçların takviye prosedürü farklı olabilir; mutlaka kullanım kılavuzunu izleyin.

Taşınabilir Akü Takviye Cihazı Kullanımı

Yanınızda ikinci bir araç yoksa taşınabilir akü takviye cihazı (jump starter) hayat kurtarır. Kullanımı kabloya benzer ama daha basittir:

1. Cihazın şarjlı olduğunu kontrol edin.
2. Kırmızı kıskacı akünün artı kutbuna, siyah kıskacı motor bloğundaki metal bir noktaya veya cihaz talimatında belirtilen yere bağlayın.
3. Cihazı açın ve aracı çalıştırın.
4. Araç çalıştıktan sonra cihazı kapatıp kıskaçları ters sırayla çıkarın.

Cihazın kendi kullanım talimatı her zaman önceliklidir. Bu cihazı bagajda bulundurmak, özellikle kış aylarında çok işe yarar; diğer kış hazırlıkları için arabayı kışa hazırlama listesine göz atabilirsiniz.

Takviyeden Sonra Ne Yapmalı?

• Aracı en az 20-30 dakika, mümkünse açık yolda sürün ki alternatör aküyü şarj edebilsin.
• İlk saatlerde gereksiz elektrik tüketicilerini (koltuk ısıtma, arka cam rezistansı gibi) kısa tutun.
• Aynı gün veya ertesi gün bir serviste akü testi ve şarj sistemi kontrolü yaptırın.
• Akü birkaç gün içinde tekrar biterse akü ömrünü tamamlamış veya araçta bir kaçak akım sorunu olabilir.

Akü Neden Biter?

En yaygın nedenler şunlardır:

• Farların, iç aydınlatmanın veya bir aksesuarın açık unutulması
• Uzun süre kullanılmayan araç
• Sürekli çok kısa mesafeli kullanım
• Soğuk hava ve yaşlanmış akü
• Gevşek veya oksitlenmiş kutup başları
• Alternatör arızası veya araçta kaçak akım

Aracı haftalarca kullanmayacaksanız akü koruma şarj cihazı (akıllı şarj cihazı) kullanmak veya aracı haftada bir 20-30 dakika sürmek aküyü korur. İkinci el bir araç alırken akünün durumunu da kontrol listenize ekleyin; ayrıntılar için ikinci el araba alırken dikkat edilmesi gerekenler rehberine bakabilirsiniz.

Kısaca

• Önce belirtilere bakarak sorunun gerçekten akü olduğundan emin olun.
• Bağlama sırası: kırmızı boş artı, kırmızı dolu artı, siyah dolu eksi, siyah boş araçta metal yüzey.
• Çalışan aracı 3-5 dakika çalıştırdıktan sonra kendi aracınızı çalıştırın; kabloları ters sırayla sökün.
• Çatlak, şişmiş veya sızdıran aküye asla takviye yapmayın.
• Takviyeden sonra aracı en az 20-30 dakika sürün ve aküyü test ettirin.