Kıyafetten Leke Çıkarma Rehberi: Yağ, Kahve, Çay, Mürekkep

Kıyafetten leke çıkarmanın temel kuralı hızlı davranmak ve leke türüne göre doğru yöntemi seçmektir: Yağ lekesinde bulaşık deterjanı, kahve ve çayda soğuk su ve sıvı deterjan, mürekkepte alkol, kan ve terde ise yalnızca soğuk su kullanılır. Lekeyi ovmak yerine bastırarak emdirin ve leke tamamen çıkmadan kıyafeti kurutma makinesine atmayın ya da ütülemeyin; ısı lekeyi kalıcı hale getirir.

Başlamadan Önce: Altın Kurallar

1. Etikete bakın. Kumaşın yıkama sıcaklığı, ağartıcı ve kuru temizleme işaretleri hangi yöntemi kullanabileceğinizi belirler.
2. Görünmeyen bir yerde deneyin. Her ürünü önce dikiş payı ya da iç etek gibi görünmeyen bir yerde test edin; renk akması olup olmadığını kontrol edin.
3. Bastırın, ovmayın. Lekeyi temiz beyaz bir bezle dıştan içe doğru bastırarak alın.
4. Tersinden çalışın. Kumaşın altına katlanmış bir havlu koyup lekeyi tersinden işleyin.
5. Isıdan uzak tutun. Leke tamamen çıkana kadar kurutma makinesi ve ütü kullanmayın.

Kimyasal ürünlerle çalışırken eldiven kullanın, ortamı havalandırın ve farklı temizlik ürünlerini, özellikle çamaşır suyunu, birbirine karıştırmayın.

Leke Türüne Göre Hızlı Tablo

Leke Türüne Göre Adım Adım Çözümler

Aşağıdaki yöntemler pamuklu, keten, polyester ve karışım kumaşlar gibi evde yıkanabilen kıyafetler içindir. Her adımın sonunda lekeyi ışığa tutarak kontrol edin; iz kaldıysa kıyafeti kurutmadan önce aynı işlemi bir kez daha tekrarlayın. Çoğu leke ikinci uygulamada tamamen çıkar.

Yağ Lekesi

Yağ lekesi suyla değil, yağı çözen maddelerle çıkar.

1. Fazla yağı kağıt havluyla bastırarak alın.
2. Lekenin üzerine mısır nişastası, talk pudrası ya da karbonat serpin ve 15-30 dakika bekletin. Toz, yağı emer.
3. Tozu silkeleyin, lekenin üzerine birkaç damla bulaşık deterjanı damlatın.
4. Parmak uçlarınızla nazikçe işleyip 15 dakika bekletin.
5. Kıyafeti etiketinin izin verdiği en yüksek sıcaklıkta yıkayın.
6. Kurutmadan önce kontrol edin; iz kaldıysa işlemi tekrarlayın.

Kot ve kalın pamuklularda eski bir diş fırçasıyla hafifçe fırçalamak sonucu iyileştirir. Mutfakta sık karşılaşılan yağ lekelerinin bir kısmı fırın temizliği sırasında da oluşur; bu konuda fırın nasıl temizlenir rehberindeki koruma önerileri işinize yarayabilir.

Kahve Lekesi

1. Lekeyi hemen kumaşın tersinden soğuk akan su altına tutun.
2. Sütlü kahvede süt protein içerdiği için sıcak sudan özellikle kaçının.
3. Lekeye birkaç damla sıvı çamaşır deterjanı sürüp 15-30 dakika bekletin.
4. İz kalırsa 1 ölçü beyaz sirke ve 2 ölçü sudan oluşan karışımı lekeye uygulayıp 15 dakika bekletin ve durulayın.
5. Normal programda yıkayın.

Çay Lekesi

Çaydaki tanen, kumaşa hızla işler; bu yüzden hız önemlidir.

1. Lekeyi soğuk suyla tersinden durulayın.
2. Sıvı deterjanı lekeye sürüp 15-30 dakika bekletin.
3. Beyaz pamuklularda limon suyu sıkıp 10-15 dakika bekletmek kalan sarımsı izi açar. Renkli kumaşlarda limonu önce görünmeyen bir yerde deneyin.
4. Kurumuş çay lekelerinde kıyafeti oksijenli ağartıcı eklenmiş ılık suda, paketteki talimata göre birkaç saat bekletin.

Mürekkep Lekesi

Tükenmez kalem mürekkebi suyla dağılır, alkolle çözülür.

1. Lekenin altına katlanmış kağıt havlu koyun.
2. Pamuğa tuvalet ispirtosu ya da yüzde 70 alkol damlatın.
3. Pamuğu lekeye bastırın; mürekkep alttaki havluya geçecektir. Pamuğu ve havluyu sık sık değiştirin.
4. Leke solduğunda üzerine sıvı deterjan sürüp soğuk suyla durulayın, ardından yıkayın.

Alkol yanıcıdır; açık alev ve ısı kaynaklarından uzakta, havalandırılmış bir ortamda çalışın. Asetat ve bazı sentetik kumaşlar alkolden zarar görebileceği için mutlaka önce test edin. Dolma kalem ve keçeli kalem mürekkeplerinde ise genellikle sıvı deterjan ve soğuk suyla başlamak daha iyi sonuç verir.

Kan Lekesi

1. Yalnızca soğuk su kullanın; sıcak su lekeyi kalıcı hale getirir.
2. Lekeyi tersinden soğuk akan suyla durulayın.
3. Kıyafeti soğuk ve hafif tuzlu suda 30 dakika bekletin.
4. Kalan ize sıvı deterjan sürüp parmak uçlarınızla işleyin.
5. Beyaz pamuklularda inatçı izler için oksijenli ağartıcı kullanılabilir.

Ter Sarılığı ve Koltuk Altı İzleri

1. 3 yemek kaşığı karbonatı biraz suyla karıştırıp macun kıvamına getirin.
2. Macunu lekeye sürüp eski bir diş fırçasıyla hafifçe yayın ve 1 saat bekletin.
3. Ilık suyla durulayıp normal şekilde yıkayın.

Ter izlerini azaltmak için deodorantın tamamen kurumasını bekledikten sonra giyinin.

Ruj, Fondöten ve Makyaj Lekeleri

Fondötende önce makyaj temizleme suyuyla pamuğu bastırarak lekeyi alın, ardından bulaşık deterjanıyla işleyip ılık suyla durulayın. Ruj gibi yağlı ve renkli lekelerde yağ lekesi adımlarını uygulayın; lekeyi yaymamak için yalnızca bastırma hareketi kullanın.

Ne Zaman Kuru Temizlemeye Vermeli?

• Etikette yalnızca kuru temizleme işareti olan kıyafetler,
• İpek, yün, kadife ve deri gibi hassas kumaşlar,
• Takım elbise ve gelinlik gibi değerli parçalar,
• Evde iki kez denediğiniz halde çıkmayan büyük lekeler.

Kuru temizlemeciye lekenin ne olduğunu ve evde hangi ürünü denediğinizi söylemek, doğru işlem seçilmesine yardımcı olur.

Evde Bulundurmanız Gereken Leke Çantası

Lekeye ilk birkaç dakikada müdahale etmek sonucu belirgin şekilde değiştirir. Bu yüzden aşağıdaki malzemeleri banyoda ya da çamaşır makinesinin yanında tek bir kutuda toplamak işinizi kolaylaştırır:

• Bulaşık deterjanı ve sıvı çamaşır deterjanı,
• Karbonat ve mısır nişastası,
• Beyaz sirke ve tuvalet ispirtosu,
• Oksijenli ağartıcı,
• Eski bir diş fırçası, pamuk ve birkaç beyaz bez.

Dışarıdayken leke olursa fazlasını peçeteyle bastırarak alın ve lekeyi soğuk suyla nemlendirin; eve döner dönmez uygun yöntemi uygulayın.

Kısaca

• Lekeye hızlı müdahale edin, ovmak yerine bastırın ve kumaşın tersinden çalışın.
• Kan, süt ve terde soğuk su; yağda bulaşık deterjanı ve sıcak yıkama kullanın.
• Mürekkepte alkol, çay ve kahvede sıvı deterjan ve gerekirse sirke ya da limon işe yarar.
• Her ürünü önce görünmeyen bir yerde deneyin, kimyasalları birbirine karıştırmayın.
• Leke tamamen çıkmadan kurutma makinesi ve ütü kullanmayın.