Dondurucuda Yemek Saklama Rehberi: Ne Kadar Dayanır?

Dondurucu, gıdayı süresiz değil, belirli bir süre boyunca kaliteli tutar. Eksi 18 derecede bakteriler çoğalmayı durdurur ama zamanla tat, doku ve aroma kaybolur. Genel bir çerçeve çizmek gerekirse: pişmiş yemekler 2-3 ay, kıyma 3-4 ay, bütün et ve tavuk parçaları 6-9 ay, haşlanıp dondurulmuş sebzeler ise 8-12 ay kadar en iyi kalitesini korur. Bu sürelerin hepsi doğru paketleme ve sabit sıcaklık varsayımına dayanır.

Önce Temel Kurallar

Saklama süresinden önce, dondurucuya giren gıdanın nasıl girdiği önemlidir.

1. Soğutarak koyun: Pişmiş yemeği sığ kaplara bölüp hızla soğutun. Pişirdikten sonra oda sıcaklığında iki saatten fazla bekletmeyin.
2. Havasını alın: Hava, dondurucu yanığının ve koku geçişinin sebebidir. Poşetlerin havasını sıkarak ya da pipetle çekerek çıkarın.
3. Porsiyonlayın: Bir kerede kullanacağınız miktarları ayrı paketleyin. Böylece büyük bir blok yerine yalnızca ihtiyacınız olanı çözdürürsünüz.
4. Etiketleyin: Her paketin üzerine içeriği ve dondurma tarihini yazın. Üç ay sonra hangi kabın içinde ne olduğunu hatırlamak sanıldığı kadar kolay değildir.
5. Dondurucuyu aşırı doldurmayın: Soğuk havanın dolaşabilmesi için raflar arasında boşluk bırakın.

Gıda Türüne Göre Yaklaşık Saklama Süreleri

Aşağıdaki süreler, eksi 18 derecede ve iyi paketlenmiş gıdalar için kalite açısından önerilen yaklaşık değerlerdir. Bu sürelerden sonra gıda genellikle güvenli kalsa da tadı ve dokusu belirgin şekilde düşer.

Sık sık açılan, tek kapılı buzdolaplarının üstündeki küçük dondurucu bölmelerinde sıcaklık daha fazla dalgalanır. Bu bölmelerde gıdaları tablodaki sürelerin altında tüketmek daha doğrudur.

Dondurulmaması Gereken Gıdalar

Bazı gıdalar dondurulunca güvenlik değil, kalite sorunu yaşar:

• Marul, roka gibi yeşillikler: Hücreleri parçalanır, çözülünce pörsür.
• Çiğ patates: Dokusu bozulur, rengi değişir. Haşlanmış püre ise donabilir.
• Mayonezli salatalar: Mayonez ayrışır.
• Kabuklu çiğ yumurta: Genleşen içerik kabuğu çatlatır. Yumurtayı kırıp çırparak dondurmak mümkündür.
• Yoğurt ve krema bazlı soslar: Çözüldüğünde kesilmiş gibi görünebilir.
• Salatalık, domates (çiğ tüketilecekse): Sulanır; ancak sos ve çorbada kullanılacak domates dondurulabilir.

Taze sebzelerin buzdolabında ne kadar dayandığını merak ediyorsanız sebze ve meyvelerin buzdolabında saklanması yazısı tür tür bilgi veriyor.

Sebzeleri Doğru Dondurmak

Çoğu sebze dondurulmadan önce kısa süre kaynar suda haşlanmalıdır. Bu işleme blanşe denir ve sebzedeki enzimleri durdurarak renk ve dokuyu korur.

1. Sebzeleri yıkayıp doğrayın.
2. Büyük bir tencerede suyu kaynatın.
3. Sebzeleri türüne göre 1-3 dakika kaynar suda tutun. Örneğin bezelye ve ıspanak için 1-2 dakika, fasulye ve brokoli için 2-3 dakika yeterlidir.
4. Hemen buzlu suya alıp pişmeyi durdurun.
5. Süzün ve kağıt havluyla iyice kurulayın.
6. Tepsiye tek kat halinde yayıp 1-2 saat dondurun, ardından poşetlere alın. Böylece sebzeler birbirine yapışmaz.

Biber ve soğan gibi bazı sebzeler blanşe edilmeden de doğranıp dondurulabilir, ancak yalnızca pişirilerek kullanılacakları yemeklere uygundurlar.

Doğru Kap ve Paketleme

• Dondurucu poşetleri: Kalın, kilitli poşetler et ve sebzeler için uygundur. İçindekini yassı şekilde dondurursanız hem yer kazanırsınız hem çözme süresi kısalır.
• Plastik saklama kapları: Sulu yemek ve çorbalar için. Sıvılar donarken genleştiği için kabın ağzından 2-3 cm boşluk bırakın.
• Cam kaplar: Dondurucuya uygun olduğu belirtilen temperli cam kaplar kullanın. Sıradan cam ani ısı farkıyla çatlayabilir.
• Streç film ve alüminyum folyo: Et ve börek gibi gıdaları önce streç filmle sıkıca sarıp üzerine folyo ya da poşet geçirmek çift koruma sağlar.

Güvenli Çözdürme Yöntemleri

Dondurmak kadar çözdürmek de önemlidir. Çözülen gıdanın yüzeyi ısınırken iç kısmı hâlâ donmuş olabilir ve bu aralık bakterilerin çoğalması için uygundur.

1. Buzdolabında çözdürme (en güvenli): Gıdayı bir tabağa koyup buzdolabının alt rafına yerleştirin. Kıyma ve küçük parçalar genellikle bir gecede, bütün tavuk ise 1-2 günde çözülür. Akan suyun diğer gıdalara damlamaması için alt raf tercih edilir.
2. Soğuk suda çözdürme: Ağzı sıkıca kapalı poşeti soğuk suya batırın ve suyu her 30 dakikada bir değiştirin. Bu yöntemle çözülen gıdayı hemen pişirin.
3. Mikrodalgada çözdürme: Cihazın çözdürme ayarını kullanın ve gıdayı hemen ardından pişirin.
4. Pişirerek çözdürme: Çorbalar, sulu yemekler ve sebzeler doğrudan tencereye konulup kısık ateşte ısıtılabilir.

Çiğ eti tezgahın üzerinde, oda sıcaklığında çözdürmeyin. Çözülmüş çiğ etin suyunun dokunduğu yüzeyleri sıcak su ve deterjanla temizleyin.

Dondurucuyu Planlı Kullanmak

Dondurucu, hafta içi akşam yemeklerini kolaylaştıran güçlü bir araçtır. Hafta sonu iki kat pişirdiğiniz bir yemeğin yarısını dondurmak, yoğun bir günde hazır bir akşam yemeği demektir. Bu yaklaşımı haftalık bir düzene oturtmak için haftalık yemek planı hazırlama rehberinden yararlanabilirsiniz.

Elektrik kesintisinde dondurucunun kapağını mümkün olduğunca kapalı tutun; dolu ve kapalı bir dondurucu içindeki soğuğu bir süre korur. Kesinti uzun sürdüyse ve gıdalar tamamen çözülüp ısınmışsa, özellikle et, tavuk ve balıkta risk almayın.

Dondurucunun içinde ne olduğunu görmek için kapağına basit bir liste asın ve bir şey çıkardığınızda üzerini çizin. Eski paketleri öne, yenileri arkaya yerleştirmek de gıdaların unutulup süresinin geçmesini engeller.

Kısaca

• Dondurucuyu eksi 18 derece veya daha soğukta tutun.
• Pişmiş yemeği hızla soğutup porsiyonlayın, havasını alıp etiketleyin.
• Pişmiş yemekler yaklaşık 2-3 ay, kıyma 3-4 ay, bütün et ve tavuk 6-12 ay kalitesini korur.
• Sebzeleri dondurmadan önce kısa süre haşlayıp buzlu suya alın.
• Eti buzdolabında çözdürün; ılık ortamda çözülen gıdayı yeniden dondurmayın.