Menemen Nasıl Yapılır? Soğanlı ve Soğansız Tarif

İyi bir menemenin sırrı tek bir cümlede saklı: domatesin suyunu çekmeden yumurtayı tavaya kırmamak. Biberi yağda yumuşatın, rendelenmiş domatesi ekleyip kapak açık şekilde sos kıvamına gelene kadar pişirin, ardından yumurtaları ekleyip kısık ateşte bitirin. Aşağıda 2-3 kişilik hem soğanlı hem soğansız versiyonu, yaklaşık 20 dakikada hazırlanacak şekilde bulacaksınız.

Tarif Bilgileri

Malzemeler

Soğansız menemen için

• 3 adet sivri biber veya 2 adet çarliston biber
• 4 adet orta boy, iyice olgun domates (yaklaşık 500 g)
• 4 adet yumurta
• 2 yemek kaşığı zeytinyağı veya 1 yemek kaşığı tereyağı + 1 yemek kaşığı sıvı yağ
• Yarım çay kaşığı tuz
• Yarım çay kaşığı pul biber
• Bir tutam karabiber

Soğanlı versiyon için ek olarak

• 1 adet orta boy kuru soğan (veya 3-4 dal taze soğan)

Servis için

• Kekik veya ince kıyılmış maydanoz
• Taze ekmek

Yapılışı

1. Biberlerin saplarını ve çekirdeklerini ayıklayıp ince halkalar ya da küçük küpler halinde doğrayın.
2. Domateslerin kabuğunu soyun. Kabuğu kolay soymak için domatesin altına bıçakla çarpı işareti atıp 30 saniye kaynar suda bekletebilir ya da domatesleri rendenin iri tarafında rendeleyip kabuğu elinizde bırakabilirsiniz. Daha iri, lokmalık bir doku isterseniz küp küp doğrayın.
3. Soğanlı yapıyorsanız: Soğanı ince yarım ay doğrayın, tavada yağı orta ateşte ısıtıp soğanı 4-5 dakika, şeffaflaşıp yumuşayana kadar kavurun.
4. Biberleri tavaya ekleyin ve ara ara karıştırarak 3-4 dakika, renkleri koyulaşıp yumuşayana kadar pişirin. Soğansız versiyonda biberler doğrudan yağa girer.
5. Domatesleri ekleyin, tuzu da bu aşamada ilave edin. Tuz domatesin suyunu salmasını hızlandırır.
6. Kapağı kapatmadan, orta ateşte 6-8 dakika pişirin. Ara ara karıştırın. Domatesin suyu büyük ölçüde çekilmeli ve tavanın dibinde kaşıkla çizgi çektiğinizde sos hemen birleşmemelidir.
7. Ateşi kısın. Yumurtaları önce bir kaba kırarak kabuk ve bozuk yumurta kontrolü yapın, ardından tavaya ekleyin.
8. Karışık menemen için: Yumurtaları tahta kaşıkla geniş hareketlerle hafifçe karıştırın, 1-2 dakika içinde yumurta pişip sosla birleşince ocaktan alın. Fazla karıştırmak ve uzun pişirmek yumurtayı kurutur.
9. Gözleme menemen için: Yumurtaları karıştırmadan sosun üzerine yerleştirin, kapağı kapatın ve beyazı pişip sarısı istediğiniz kıvama gelene kadar 3-4 dakika pişirin.
10. Üzerine pul biber, karabiber ve isteğe göre kekik serpin. Tavada, sıcak ekmekle servis edin.

Soğanlı ve Soğansız Arasındaki Fark

Menemene soğan konup konmayacağı mutfaklarda uzun süredir süren tatlı bir tartışmadır. Doğrusu ya da yanlışı yoktur; iki versiyon farklı sonuçlar verir.

Soğanlı menemende kuru soğan yerine taze soğan kullanmak, tadı daha hafif tutarken aromayı korur. Taze soğanın beyaz kısmını biberle birlikte, yeşil kısmını ise yumurtayı eklemeden hemen önce tavaya atın.

Kıvamlı Menemenin Püf Noktaları

Domates seçimi her şeydir

Menemenin tadını en çok belirleyen şey domatestir. Yaz aylarının olgun, kırmızı ve sulu domatesi en iyi sonucu verir. Kışın tadı soluk sera domatesleri kullanıyorsanız domates miktarını biraz azaltıp yarım tatlı kaşığı biber salçası ekleyebilir ya da bir kaşık domates püresiyle rengi canlandırabilirsiniz. Sulu domateslerde pişirme süresini 2-3 dakika uzatmanız gerekir.

Biber çeşidi

Sivri biber hafif acılık ve belirgin bir aroma verir. Çarliston biber daha yumuşak, tatlımsı bir tat bırakır. Acı sevenler bir adet acı sivri biber ekleyebilir. Kapya biber ise menemene tatlılık ve kırmızı bir renk katar, ama geleneksel tatta pek kullanılmaz.

Tava boyutu

Dar bir tavada domatesin suyu daha zor buharlaşır ve menemen haşlanmış gibi olur. Dört yumurtalık menemen için en az 24 cm çapında bir tava kullanın. Bakır sahan ısıyı eşit dağıttığı ve servis kabı olarak da kullanılabildiği için ideal bir seçenektir.

Yumurta oranı

Bir büyük domatese bir yumurta iyi bir ölçüdür. Yumurta fazla olursa menemen omlete dönüşür, az olursa domates sosu öne geçer.

Sık Yapılan Hatalar

• Kapak kapatarak pişirmek: Domatesin suyu tavada kalır ve menemen sulanır. Kapak yalnızca gözleme menemende, en sonda kullanılır.
• Yumurtayı yüksek ateşte pişirmek: Yumurta lastikleşir ve sostan ayrılır.
• Fazla karıştırmak: Menemen dağılır, bulamaç gibi görünür.
• Soğanı biberle aynı anda eklemek: Soğan yeterince yumuşamadan pişirme biter ve çiğ soğan tadı kalır.
• Tuzu yumurtadan sonra eklemek: Tuz domatesle eklendiğinde lezzet sosa daha iyi dağılır.

Çeşitleme Önerileri

• Peynirli menemen: Yumurtayı ekledikten hemen sonra üzerine 50-60 g ufalanmış beyaz peynir ya da rendelenmiş kaşar serpin. Peynir tuzlu olduğu için başta eklenen tuzu azaltın.
• Sucuklu menemen: 8-10 dilim sucuğu biberden önce tavada kendi yağında hafifçe çevirin, ardından biber ve domatesle devam edin. Bu versiyonda yağ miktarını yarıya indirin.
• Mantarlı menemen: Bir avuç dilimlenmiş mantarı biberlerle birlikte, suyunu çekene kadar soteleyin.
• Otlu menemen: Servisten hemen önce bir avuç kıyılmış maydanoz ya da dereotu ekleyin.

Menemen, hafta sonu kahvaltı sofrasının vazgeçilmezlerinden biri. Sofrayı zenginleştirecek başka fikirler için hafta sonu kahvaltısı için pratik tarifler yazısına göz atabilirsiniz. Yumurtayı farklı şekillerde değerlendirmek isterseniz yumurta haşlama süreleri rehberi rafadandan katıya kadar tüm kıvamları anlatıyor.

Servis ve Saklama

Menemen tavadan çıktığı anda en lezzetlidir. Bekledikçe yumurta sosun suyunu çeker ve kıvamı değişir. Bu yüzden servis anına yakın hazırlamak en iyisidir. Artan menemeni buzdolabında kapaklı bir kapta bir gün saklayabilirsiniz; ısıtırken kısık ateşte ve bir kaşık suyla ısıtın, ancak taze tadı yakalamayacağını bilin.

Yanına zeytin, beyaz peynir, taze yeşillik ve çay ile bütün bir kahvaltı sofrası kolayca hazır olur.

Kısaca

• Biberleri yağda yumuşatın; soğanlı yapıyorsanız soğanı önce kavurun.
• Domatesi tuzla birlikte kapak açık, orta ateşte suyunu çekene kadar pişirin.
• Yumurtaları ateşi kıstıktan sonra ekleyin; fazla karıştırmayın.
• Dört yumurta için en az 24 cm çapında bir tava kullanın.
• Sıcak servis edin; peynir, sucuk ve mantarla çeşitlendirin.