Mercimek Köftesi Tarifi

Mercimek köftesinin dağılmayan, ele yapışmayan ve yumuşak kalan bir kıvama gelmesi için tek bir kural yeter: mercimek suyunu tamamen çektikten sonra ince bulguru sıcak harca ekleyin ve en az 20-30 dakika kapağı kapalı dinlendirin. Bulgur mercimeğin buharıyla şişer, harç kendiliğinden toparlanır. 6-8 kişilik bir tabak köfteyi yaklaşık 1 saatte hazırlayabilirsiniz.

Tarif Bilgileri

Malzeme Seçimi

Bu tarifte iki temel malzeme var ve ikisinin de doğru türü seçilmeli. Mercimek kırmızı olmalıdır; kabuksuz olduğu için hızla dağılır ve bulguru bağlayan pürüzsüz bir taban oluşturur. Yeşil mercimek tane tane kaldığı için köfteyi bir arada tutmaz. Bulgur ise köftelik denilen ince bulgur olmalıdır. Pilavlık bulgur bu sürede yeterince şişmez ve köftede sert taneler bırakır.

Salça tercihi tadın karakterini belirler. Yalnızca domates salçası daha hafif ve tatlımsı, biber salçası ise daha yoğun ve hafif acı bir tat verir. İkisini yarı yarıya kullanmak çoğu damak için dengeli bir sonuç sağlar.

Malzemeler

Köfte harcı için

• 1 su bardağı kırmızı mercimek (yaklaşık 200 g)
• 1,5 su bardağı ince (köftelik) bulgur
• 3 su bardağı su
• 1 adet büyük kuru soğan
• Yarım su bardağı zeytinyağı veya sıvı yağ
• 1 yemek kaşığı domates salçası
• 1 yemek kaşığı biber salçası
• 1,5 tatlı kaşığı tuz
• 1 tatlı kaşığı kimyon
• 1 tatlı kaşığı pul biber
• 1 çay kaşığı karabiber

Yeşillikler için

• 1 demet maydanoz
• 5-6 dal taze soğan
• Birkaç dal taze nane (isteğe bağlı)

Servis için

• Marul veya kıvırcık yaprakları
• Limon dilimleri
• Nar ekşisi (isteğe bağlı)

Yapılışı

1. Mercimeği suyu berraklaşana kadar yıkayın.
2. Tencereye mercimeği ve 3 su bardağı suyu alın. Kaynayınca altını kısın, yüzeydeki köpüğü alın ve ara ara karıştırarak 15-20 dakika pişirin. Mercimek tamamen dağılmalı ve suyunun neredeyse tamamını çekmelidir.
3. Ocağı kapatın. Bulguru sıcak mercimeğin üzerine ekleyin ve iyice karıştırın.
4. Tencerenin kapağını kapatıp 20-30 dakika dinlendirin. Bu süre içinde bulgur mercimeğin buharı ve suyuyla şişer.
5. Bulgur dinlenirken soğanı ince küp doğrayın. Tavada yağı ısıtıp soğanı orta ateşte 6-7 dakika, yumuşayıp altın rengine dönene kadar kavurun.
6. Domates ve biber salçasını ekleyin, 1-2 dakika kokusu çıkana kadar kavurun.
7. Salçalı soğanı mercimekli bulgurun üzerine ekleyin. Tuz, kimyon, pul biber ve karabiberi ilave edin.
8. Karışım elinizi yakmayacak kadar ılıyınca 4-5 dakika yoğurun. Harç pürüzsüz bir hamur gibi bir araya gelmelidir.
9. Maydanoz, taze soğan ve naneyi iyice kurutup ince kıyın. Harç tamamen ılıdıktan sonra yeşillikleri ekleyip hafifçe karıştırın. Sıcak harca eklenen yeşillik kararır.
10. Tadına bakın; tuz ve baharatı ayarlayın.
11. Ellerinizi hafifçe ıslatarak cevizden biraz büyük parçalar koparın, avucunuzda sıkıp parmak izi bırakacak şekilde uzunlamasına köfte şekli verin.
12. Servis tabağına marul yapraklarını yerleştirin, köfteleri üzerine dizin. Yanına limon dilimleri koyun.

Kıvam Kontrolü

Harcın doğru kıvamda olup olmadığını anlamak için bir parça alıp avucunuzda sıkın:

Püf Noktaları

Mercimeğin suyu tamamen çekilmeli

Mercimeği pişirirken suyunu tamamen çekmeden bulguru eklerseniz harç sulu kalır. Tencerenin dibine kaşıkla çizgi çektiğinizde çizgi birkaç saniye kapanmıyorsa mercimek hazırdır. Tencerenin dibi tutmaya başlamasın diye son dakikalarda sık karıştırın.

Soğanı iyi kavurmak

Mercimek köftesinin lezzeti büyük ölçüde soğandan gelir. Soğanı yakmadan, tatlı bir altın rengine kadar sabırla kavurmak köfteye derinlik katar. Aceleyle yarım kavrulmuş soğan çiğ ve keskin bir tat bırakır.

Yağ miktarı

Yağ köftenin yumuşak kalmasını ve parlak görünmesini sağlar. Yağı çok azaltırsanız köfteler beklerken kurur ve çatlar. Daha hafif bir versiyon isterseniz yağı üçte bir azaltın ve eksik nemi biraz limon suyuyla tamamlayın.

Yeşillikler en son

Yeşillikleri harç tamamen ılıdıktan sonra eklemek hem rengi hem tazeliği korur. Sıcak harçta yeşillik pörsür ve kararır.

Sık Yapılan Hatalar

• Bulguru ayrı haşlamak: İnce bulgur pişirilmez; sıcak mercimeğin buharında şişmesi yeterlidir.
• Dinlendirmeyi kısaltmak: Beş on dakikada yoğrulan harç dağılır ve köfteler içten sert kalır.
• Elleri kuru tutmak: Kuru ele harç yapışır ve köfteler pürüzlü olur. Yanınıza bir kase su alın.
• Yeşilliği ıslak eklemek: Harç sulanır, köfteler şeklini kaybeder.

Çeşitleme Önerileri

• Acılı versiyon: Biber salçasını acı salça yapın, pul biberi iki katına çıkarın, bir tatlı kaşığı isot ekleyin.
• Cevizli: Yarım su bardağı iri dövülmüş ceviz içi ekleyin.
• Limonlu ve hafif: Salçayı yarıya indirin, harcın içine yarım limon suyu sıkın, bol nane ekleyin.
• Sarma olarak: Köfteleri marul yaprağına sarıp kürdanla sabitleyerek pratik bir sunum yapabilirsiniz.

Mercimek köftesi, aynı bulgur ve salça mantığıyla hazırlanan kısır ile birlikte çay saatlerinin en sevilen ikilisidir. Kırmızı mercimeğin daha sıcak bir yorumu için lokanta usulü mercimek çorbası tarifine göz atabilirsiniz.

Servis ve Saklama

Mercimek köftesi oda sıcaklığında servis edilir. Hazırladıktan sonra yarım saat beklemek lezzetlerin oturmasını sağlar. Yanına ayran, turşu ve közlenmiş biber eklendiğinde tek başına doyurucu bir öğün olur. Okul ve iş için beslenme kutusuna da uygundur; köfteleri marul yapraklarıyla birlikte kapaklı bir kaba yerleştirip limonu ayrı bir poşette taşıyabilirsiniz.

Artan köfteleri kapaklı bir kapta buzdolabında 2-3 gün saklayabilirsiniz. Buzdolabından çıkan köfteler sertleşebilir; servis etmeden önce yarım saat oda sıcaklığında bekletmek ve üzerine biraz zeytinyağı gezdirmek yumuşaklığını geri getirir.

Kısaca

• Kırmızı mercimeği suyunu tamamen çekene kadar pişirin.
• İnce bulguru sıcak mercimeğe ekleyip kapağı kapalı 20-30 dakika dinlendirin.
• Soğanı altın rengine kadar kavurup salçayla birlikte harca ekleyin.
• Harç ılıyınca yoğurun, yeşillikleri en son ekleyin.
• Islak elle şekil verip marul ve limonla servis edin.