Evde Ekmek Nasıl Yapılır? Yeni Başlayanlar İçin Tarif

Evde ekmek yapmak için un, ılık su, maya ve tuzdan oluşan bir hamuru 10 dakika yoğurup iki kez mayalandırmanız, ardından önceden ısıtılmış fırında 200-220 derecede yaklaşık 35 dakika pişirmeniz yeterlidir. Yeni başlayanlar için en önemli iki konu, suyun sıcaklığı ve hamura yeterince mayalanma süresi tanımaktır. Aşağıdaki tarif bir orta boy somun içindir ve özel bir ekipman gerektirmez.

Tarif Bilgileri

Malzemeler

• 500 g ekmeklik un (yaklaşık 4 su bardağı, protein oranı yüksek olan un tercih edilmeli)
• 330-350 ml ılık su
• 7 g instant kuru maya (1 paket) veya 25 g yaş maya
• 10 g tuz (2 silme çay kaşığı)
• 1 çay kaşığı toz şeker (mayayı harekete geçirmek için, isteğe bağlı)
• 1 yemek kaşığı zeytinyağı (isteğe bağlı, içi daha yumuşak olur)
• Serpmek için biraz un

Yapılışı

1. Ilık suyu ölçün. Suyun sıcaklığı yaklaşık 35-38 derece olmalı; bilek içinize döktüğünüzde ılık hissettirmeli, yakmamalıdır.
2. Kuru mayayı ve şekeri suya ekleyip karıştırın. Yaş maya kullanıyorsanız suyun içinde parmaklarınızla ezerek eritin. 5-10 dakika bekleyin; yüzeyde köpük oluşması mayanın canlı olduğunu gösterir.
3. Geniş bir kaba unu alın, tuzu unun bir kenarına ekleyip hafifçe karıştırın. Tuzun mayalı suyla ilk anda doğrudan temas etmemesi mayanın daha iyi çalışmasına yardımcı olur.
4. Unun ortasını açın, mayalı suyu ve varsa zeytinyağını dökün. Önce bir kaşıkla, ardından elinizle karıştırarak dağınık bir hamur elde edin.
5. Hamuru unlanmış tezgâha alın ve 10 dakika yoğurun. Hamuru avucunuzun alt kısmıyla ileri itin, katlayın, çeyrek tur çevirin ve tekrarlayın. İlk dakikalarda yapışkan olması normaldir; hemen un eklemek yerine yoğurmaya devam edin.
6. Hamur pürüzsüz, elastik ve hafif nemli bir hâle geldiğinde hazırdır. Küçük bir parçayı parmaklarınızla gerdiğinizde yırtılmadan ince bir zar oluşuyorsa gluten yeterince gelişmiştir.
7. Hamuru hafif yağlanmış bir kaba alın, üzerini streç film veya nemli bir bezle örtün. Ilık bir köşede 1 ila 1,5 saat, hacmi iki katına çıkana kadar bekletin.
8. Kabaran hamuru tezgâha alın, avucunuzla hafifçe bastırarak havasını çıkarın. Kenarları ortaya doğru katlayarak yuvarlak ya da uzun bir somun şekli verin. Somunun yüzeyi gergin olmalıdır.
9. Şekillendirdiğiniz hamuru yağlı kâğıt serili tepsiye veya yağlanmış baton kalıbına koyun. Üzerini örtüp 30-40 dakika daha mayalandırın.
10. Bu sırada fırını 220 dereceye ısıtın. Fırının alt rafına içinde bir bardak su olan ısıya dayanıklı bir kap yerleştirin; buhar, kabuğun çıtır olmasını sağlar.
11. Hamurun üzerine keskin bir bıçakla 1 cm derinliğinde 2-3 çizik atın, isterseniz hafifçe un serpin.
12. Ekmeği orta rafa yerleştirin. İlk 15 dakika 220 derecede, ardından ısıyı 200 dereceye düşürüp 20-25 dakika daha pişirin.
13. Fırından aldığınız ekmeği bir tel ızgara üzerinde en az 45 dakika soğutun. Sıcakken kesilen ekmeğin içi hamurumsu ve yapışkan görünür, çünkü pişme süreci soğurken de devam eder.

Mayalanmayı Etkileyen Etkenler

Ortam sıcaklığı

Maya ılık ortamı sever. Mutfak serinse hamuru kapalı fırının içinde yalnızca lambası yanık hâlde veya kalorifere yakın ama doğrudan temas etmeyen bir yerde bekletebilirsiniz. Çok sıcak ortamlar da sorun yaratır: hamur hızlı kabarır ama lezzeti gelişmez ve kolayca söner.

Zaman yerine görüntüyü takip edin

Tarifteki süreler yol göstericidir. Asıl ölçü hamurun hacmidir. Hamura unlu parmağınızla hafifçe bastırın; çukur yavaşça geri doluyorsa mayalanma tamamdır. Hemen geri fırlıyorsa biraz daha bekleyin, hiç dolmuyorsa hamur fazla mayalanmıştır ve fırına hemen girmelidir.

Uzun ve soğuk mayalama

Daha derin bir aroma isterseniz maya miktarını yarıya indirip hamuru ilk yoğurmadan sonra buzdolabında 12-16 saat bekletebilirsiniz. Ertesi gün hamuru oda sıcaklığına getirip şekillendirin. Bu yöntem, akşam hazırlayıp sabah taze ekmek pişirmek isteyenler için de pratiktir.

Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

Farklı Unlarla Denemeler

Beyaz ekmek unuyla güven kazandıktan sonra tarifi çeşitlendirebilirsiniz. Unun 150-200 gramlık kısmını tam buğday unu ile değiştirirseniz ekmek daha besleyici ve lifli olur; bu durumda tam buğday unu daha fazla su çektiği için suyu 20-30 ml artırın. Çavdar unu da benzer şekilde kısmen kullanılabilir, ancak hamur daha yapışkan olur ve daha az kabarır. Hamura bir avuç ay çekirdeği, susam veya keten tohumu eklemek de hem doku hem lezzet katar.

Ev ekmeği, hafta başında pişirip dilimleyerek dondurabileceğiniz bir temel gıdadır. Ekmek pişirme gününü haftalık mutfak düzeninize eklemek için haftalık yemek planı hazırlama rehberine bakabilirsiniz. Taze ekmeğin yanına sıcak bir lokanta usulü mercimek çorbası da iyi bir eşlikçi olur.

Saklama Önerileri

• Ekmeği tamamen soğuduktan sonra bez torbaya veya ekmek kutusuna koyun; naylon poşet kabuğu yumuşatır ve küflenmeyi hızlandırır.
• 2-3 gün içinde tüketmeyecekseniz dilimleyin, aralarına yağlı kâğıt koyarak dondurucu poşetine yerleştirin.
• Bayatlamaya başlayan ekmeği önceden ısıtılmış fırında 180 derecede 5 dakika ısıtarak tazeleyebilirsiniz.
• Tamamen kurumuş ekmeği rendeleyip galeta unu olarak veya küp küp doğrayıp kıtır ekmek yapmak için değerlendirin.

Kısaca

• 500 g un, yaklaşık 340 ml ılık su, 7 g kuru maya ve 10 g tuz bir somun için yeterlidir.
• Hamuru 10 dakika yoğurun, hacmi iki katına çıkana kadar mayalandırın.
• Şekil verdikten sonra 30-40 dakika ikinci mayalanmaya bırakın.
• Buharlı fırında önce 220, sonra 200 derecede toplam 35-40 dakika pişirin.
• Kesmeden önce ekmeği tel ızgarada en az 45 dakika soğutun.